مهر ۱۲, ۱۳۹۶

انطباق تعریف «تاجیک» از اصلاح‌طلبی با اصلاح‌طلبان گیلانی

امید علی پور

محمدرضا تاجیک، تئوری پرداز سرشناس اصلاح‌طلبان اخیرا در مصاحبه‌ای با روزنامه اعتماد از تفاوت اصلاح‌طلبان واقعی و اصلاح‌طلبان تاکتیکی گفت و از ضرر بزرگی که دسته دوم به جریان اصلاحی می‌زنند و پاشینه آشیل اصلاحات هستند. حال این تعریف را به فضای سیاسی اصلاح‌طلبان گیلان بیاورید تا اصلاح‌طلبان واقعی و اصلاح‌طلبان دروغین را بهتر بشناسیم. اما ابتدا نگاهی داشته باشیم به تعریف تاجیک از این دو نوع اصلاح‌طلبی.

تاجیک اصلاح‌طلبان تاکتیکی یا دروغین را کسانی دانست که «نوش شان شامل حال دیگران می شود و نیش شان شامل حال خودی هاست.» این نوع اصلاح‌طلبان به زعم تاجیک « این‌روزها به همه‌چیز و همه کس حال می‌دهند به‌جز جریان و گفتمان اصلاح‌طلبی.»

حال از نظر تاجیک ، اصلاح‌طلبان واقعی کسانی هستند که «از به حاشیه‌ رفتن فعالیت‌های فکری، فرهنگی، گفتمانی، اجتماعی، مردمی، آموزشی و تربیتی ناراحتند، از توقف چرخش نخبگان و شایستگان و تعطیلی چرخه کادرسازی و جایگزینی ملولند، از عبور بی‌محابای برخی اصلاح‌طلبان از «سیاست اخلاقی» و جایگزین کردن آن با «اخلاق سیاسی» نگرانند، از ذبح کردنِ ارزش‌ها و ایستارهای اصلاح‌طلبی در پای نوعی «عقلانیت سیاسی ابزاری» و نشاندن این‌نوع عقلانیت در منزلت استعلایی در رنجند.»

وی همچنین با کنایه به جریان جوان اصلاح‌طلبی که اخیرا به زعم خود پرچم اصلاح‌طلبی را بلند کرده است می گوید: «تردید ندارم چنانچه جوانان امروز ما بیاموزند که ضمن پاس داشتن یأس‌های خود، دخیل را به خود ببندند و جایگاه خود را موضوع اراده و خواست آگاهانه خود (نه دریوزگی از این و آن) قرار دهند، پدیدآورندگان امواج اندیشگی و گفتمانی فردای جریان اصلاح‌طلبی خواهند بود.»

او پیران اصلاح طلب را هم از تیغ انتقاد خود بی نصیب نمی گذارد: «نمی‌دانم، شاید این فرهنگ سیاسی نهادینه‌شده جامعه ما است که تنها الهه مرگ می‌تواند برخی را از صحنه قدرت و سیاست حذف کند تا مجالی برای نقش‌آفرینی جوانی فراهم شود.»

تاجیک در پاسخ به این سوال که «آینده‌سازان، اصلاحات چه کسانی می‌توانند باشند؟ با چه مشخصات و منظومه فکری و رفتاری‌ای؟ آیا این آینده‌سازان می‌توانند از دل احزابی مثل اتحاد ملت و ندای ایرانیان بیرون بیایند؟» صراحتا از این احزاب انتقاد کرد و گفت:« راستش نسبت به استعداد آینده‌پژوهی و آینده‌سازی آنان چندان خوشبین نیستم. امید من بیشتر به جوانانی است که آگاهانه سنگ‌های آینده خود را بر دوش می‌کشند و خود معمار عمارت‌های اندیشگی و گفتمانی و تشکیلاتی آینده خود هستند. آنانی که به بلوغ و رشادتی رسیده‌اند که خود، خود را نمایندگی می‌کنند و از اراده معطوف به قدرت دگرهای بزرگ (در اشکال مختلف آن) تخطی و امتناع می‌کنند. احزاب در عمق و گستره‌ای می‌توانند موثر و موفق باشند که مایلند و قادرند این مسیر را برای جوانان بالنده و باانگیزه هموار کنند.»(مشروح گفت وگو را اینجا بخوانید)

حال باید دید اصلاح‌طلبان گیلان در کدامیک از این دو دسته قرار می گیرند؟ برای پاسخ به این سوال ابتدا باید رویدادهای چند سال گذشته از کنش رفتاری اصلاح‌طلبان گیلان را در تعریف محمدرضا تاجیک گنجاند و سوالاتی را طرح کرد. پس به عقب بازمی گردیم تا نگاهی دقیق داشته باشیم به عملکرد اصلاح‌طلبان گیلان.

در انتخابات سال ۸۸ جریان سیاسی قدیمی ای وارد ستاد حامیان کاندیدای اصلی اصلاح‌طلبان شد که تنها یک هفته اول وظیفه ریاست بر ستاد را برعهده داشت و بعد از طرح شدن یکسری شعارهای رادیکال به زعم او ، دیگر در ستاد حضور چندانی نیافت و علی رغم اینکه همچنان حکم از ستاد مرکزی داشت مسئولیت ستاد به اصلاح‌طلبان واگذار شد. حال همین جریان سیاسی بعد از سال ۹۲ در شورای اصلاح‌طلبان دست بالا را گرفت. سوالی که در راستای تعریف تاجیک از اصلاح‌طلبی باید از این جریان پرسید این است که آیا آوردن بیش از ۱۰۰ نفر از مردم کوچه بازار که هیچ سابقه سیاسی و حزبی ندارند به اولین اجتماع اصلاح‌طلبان برای انتخاب شورای مشورتی و تصاحب اکثریت کرسی های این شورا به قیمت لابی و یارکشی نشان از اصلاح‌طلبی واقعی دارد یا اصلاح‌طلبی تاکتیکی؟

اینکه این جریان بازی انتخاب لیست امید در انتخابات شورای شهر را برهم می زند و تا روزهای آخر به تعویق می اندازد و سپس به خاطر قرار نگرفتن گزینه های اصلی اش در لیست، از فرآیند تهیه لیست قهر می کند تا از بار مسئولیتش شانه خالی کند نشان از اصلاح‌طلبی واقعی دارد یا اصلاح‌طلبی منفعتی؟

اینکه این جریان در فرآیند انتصاب استاندار گیلان علی رغم حمایت اکثر اصلاح‌طلبان از هادی حق شناس ، سکوت می کند و در خفا به دنبال یار قدیمی خود که ساکن تهران و شهرداری تهران است می رود تا او را به وزارت کشور تعرفه کند با معیارهای اصلاح‌طلبی واقعی مبتنی است یا اصلاح‌طلبی منفعتی؟

همچنین در جریان اصلاحی، طیفی حضور دارد که از سال ۷۶ با موهای یکسره مشکی مدیر بودند و هنوز هم با موهایی یکدست سفید داعیه مدیریت دارند. شب و روز درحال لابی با جریان اعتدالی در قدرت هستند و اگر بازنشسته باشند سراغ نهادهای انتخابی می روند تا همچنان وکیل و وصی مردم باشند. این جریان نه در زمان مدیریتش به فکر تربیت نیروهای جوان و میدان دادن به آن ها بود و نه اینک که توانی برای مدیریت دارد تمایلی به حمایت از طیف جوان اصلاح طلب دارد و به زعم تاجیک تنها الهه مرگ باید آن ها را از صندلی شان جدا کند. اینان همان سیاسیونی هستند که در دوره انتصاب استاندار، ابتدا به خاطر پست و مقامی که در دولت روحانی گرفتند از کاندیدای مورد علاقه محمدباقر نوبخت حمایت کردند و بعد از استاندار شدن سالاری برای دیدار با او مسابقه گذاشتند. البته این فراکسیون خودخوانده تنها جریان تاکتیکی اصلاحات نبود. بودند سیاسیونی که در ظاهراز حق شناس حمایت کردند اما در خفا درحال دلربایی از گزینه بوشهری بودند و در جلسه معارفه اش عاشق نشستن بر صندلی های جلوی دیدگان استاندار بودند تا خوب دیده شوند و هرجا که زین پس می رود سریعا کنارش قرار بگیرند و عکس یادگاری بیندازند.

باز در بین همین جریان اصلاحی حامی حق شناس در انتصاب استاندار گیلان بودند طیف جوانی که اگرچه بیانیه صادر کردند اما آنقدر هوشمندانه عمل کردند تا راه خود برای ارتباط با محتمل ترین گزینه استانداری را نبندند و از فردای انتخاب استاندار مدام با نزدیکان بوشهری اش تماس بگیرند و در جلسه معارفه همدیگر را به استاندار و نزدیکانش تعرفه کنند.

جریان دیگری هم در بین اصلاح‌طلبان گیلان وجود دارد که پرچم انتقاد از بزرگان اصلاح طلب را به دست گرفت و از تعدادی جوان معترض و خروج کننده از احزاب قدیمی اصلاح طلب تشکیل شد. جریانی که در انتخابات مجلس هیچ پروایی نداشت تا با کاندیدای اصولگرایان بنشیند و در تقابل با کاندیدای لیست امید قرار بگیرد. تنها تفاوت این جوانان با پیران این بود که آن ها که شدیدا داعیه اصلاح‌طلبی و رهبری این جریان در گیلان را دارند در خفا با کاندیدای اصولگرایان دیدار کردند و کمک ها به او رساندند این جوانان که هنوز در ریاکاری همچون پیران خود استاد نشده بودند بی ریا از کاندیدای اصولگرایان حمایت کردند.

این جریان حتی در انتخابات شوراها هم به دنبال کاندیداهایی خارج از لیست امید بود و در انتخاب شهردار هم از گزینه اصولگرا حمایت می کرد و در انتخاب استاندار هم در لیست حمایتی اش همه کاندیداهای محتمل را گنجاند به جز کاندیدای اصلی اصلاح‌طلبان را.

حال تمام این جریان ها که هم پیران را شامل می شود و هم جوانان را با این تصمیم های منفعت طلبانه و خارج از تعاریف مرامنامه اصلاح‌طلبی جزو اصلاح‌طلبان واقعی شناخته می شوند یا اصلاح‌طلبان منفعتی کاذب؟

بهترین تعریف از اصلاح‌طلبی را محمدرضا تاجیک ارایه داد آنجا که خطاب به اصلاح‌طلبان گفت :«به عنوان دوستدار جریان اصلاح‌طلبی و اصلاح‌طلبان تنها می‌توان بگویم: مرام داشته باشید»

آیا اصلاح‌طلبان گیلان «مرام» دارند یا اینکه به خاطر شکست های متوالی و سال ها دور بودن از قدرت و سرشکستگی «مرام اصلاح‌طلبی» را به تمسخر می کشانند و صحبت از «واقعیت های سیاسی» می کنند. «واقعیت هایی» که انگار اصلا «مهم» نیست در مقابل «مرام» قرار بگیرند. چون از نظر آن ها ظاهرا اصلاحات نه به «مرام» که به «واقعیت های سیاسی» زنده است.

نظرات

بدون نظر

اخبار